woensdag 28 november 2007
Tobias - voetbal
Jenske - vliegen
Liedeke - dus toch
Eerder deze week, onder het oog van Liedeke beende de juf op een jongen af die een som verkeerd voorlas, meer niet. Met de zijkant van haar ijzeren lineaal sloeg ze meerdere keren op hem in.
Het resultaat? Zichtbare bloeduitstortingen. Liedeke was verbijsterd en schreef het voorval in haar agenda. Volgens eigen zeggen in de hoop dat de juffrouw dat zou zien en beseffen dat het zichtbaar werd wat ze deed en zou stoppen.
Vorige week tijdens de dag van het kind was nog zo goed over kindermishandeling gesproken. Maar wat moet een kind van elf doen? Opstaan?
Wat moeten wij doen? Kinderen van school halen?
donderdag 22 november 2007
Werk werk
Ook Lydia heeft grote vorderingen gemaakt en alles klaar om de technische recherche te reorganiseren, zelfs de personeelsgesprekken (goed nieuws, slechts nieuws) heeft ze al gevoerd. Volgende week gaat ze nog een keer wat cellen van de binnenkant bekijken.
Regentijd
Brownsberg en andere reizen
Stuiteren met de auto over de oranjebruine bauxiet en hobbelen op een echte berg met onverharde paden bleek natuurlijk feest, de zonsopgang was wel een beetje vroegig maar niet te versmaden, douchen onder de waterval gaf de dikste pret.
Vanavond gaat Ton met Robbie in een konvooij van 9 auto’s van vooral ambassadeleden vijf dagen diep lang heel de bossen in, ruim 350 km onverharde weg (enkeltje) naar de wonderschone Blanche Marie watervallen of nog verder de Mozeskreek. Zeker de start met een nachtrit van donderdag op vrijdag vergroot de kans op junglepret.
Het weekeinde daarna gaat Lydia met Timon naar Palumeu, diep in de bossen met het Mets-reisgezelschap, de inheemsen/indianen bezoeken en hele stevige sula’s zien te overwinnen. Tussen Sinterklaas (dat de kinderen vieren op school met echte schoensmeerzwarte pieten!) en ons vertrek de 15e december hopen we nog als compleet gezin een paar dagen in het binnenland te verblijven. Best druk in Suriname.
dinsdag 13 november 2007
Laatste maand
Arme Surinamers?
De meeste Surinamers hebben een bescheiden huisje, van ik denk 300m2 bij 300m3. niet groot maar wel vrij. Maar ook is er een grote groep die het veel minder heeft met heel sobere kleine huizen. En helaas ook een grote groep in en rond de stad die leeft in houten huizen met golfplaten daken, geen verharde vloer en hangmatten om te slapen, ouders en kinderen in een vertrek. Gas aan huis is er niet in Suriname nergens, stroom is er lang niet altijd, water ook niet of schaars, regenwater in een ton biedt soulaas. Hard werken dus voor veel mensen hier om rond te komen. Twee banen in een gezin, soms 2 of zelfs drie banen voor een vader of moeder is niet ongewoon! En er zijn heel erg veel alleenstaande moeders! Een alleenstaande moeder die overdag op kantoor werkt, ‘daarna een of twee baantjes bijvoorbeeld als schoonmaker of in de horeca, het komt daarom herhaaldelijk voor. Oma of zus zorgt voor de kinderen, of ze zorgen voor zichzelf. Of een man of vrouw die overdag ambtenaar is, daarna taxi rijden of nachtportier, heel gewoon voor heel veel mensen. Kortom, ja er is armoede maar vooral het heel hard moeten werken hier is erg opmerkelijk, vergeleken met Nederland waar werkweken gewoon 40 uur of minder tellen en baantjes stapelen meer uitzondering is dan regel. En tot slot : ook al hebben mensen hier meerdere baantjes, een vetpot is het bijna nooit. Vakanties zitten er vrijwel nooit in, zelfs uitstapjes zijn een bijzonderheid. Zomervakantie betekent voor de kinderen dus gewoon 7 weken thuis zitten met hooguit een enkele logeerpartij.
Zus en zo
Zwaar weer
Drama
vrijdag 9 november 2007
Doorwerken
Bijvoorbeeld. Allerlei zaken kun je ambtelijk veranderen of zelfs verbeteren maar af is het pas als politici bereid zijn andere mores te accepteren bijvoorbeeld rond de besteding van geld. En politici heb je niet aan een touwtje. Moet je dan een project toch doorzetten?
Bijvoorbeeld een bepaalde taak verloopt niet naar behoren. Moet je dan adviseren extra mensen aan te nemen om dat werk te doen? Of moet je adviseren dat de vele interne mensen die nu tijd en ruimte hebben ander werk kunnen gaan doen en snel worden bijgeschoold, ook al duurt dat veel langer en is de kans op goed resultaat niet zeker?
Het zijn de afwegingen waar de adviseur voor staat en dat is dus erg leuk werk. Lydia in de politiewereld waar ze de Surinaamse politieleiding bijstaat (die wel heel erg goed meewerkt aan haar project bij het herontwerp van de technische recherche) en Ton bij de financiële overheidssector.
dinsdag 6 november 2007
Eco-rally?
Vrijdagavond is de strip afgezet. Op het Onafhankelijkheidsplein vertrekt ’s avonds de grote jaarlijkse Staatsolie Savanne rally met stoere four-wheeldrives en of-the-road motoren die 4 dagen door het binnenland gaan rijden. Om de minuut rijt een equipe het schavot op en af, klaar voor het avontuur. Suriname is zo groot en zo leeg dat ecotourisme en dieseltoerisme makkelijk naast elkaar kunnen bestaan.
(g)een nieuwe fiets
Bigoen de piloot
Het was een bijzondere dag voor Bigoen. ’s Ochtend vroeg was hij al voor zeven uur de rivier overgezwommen om een vergeten Tshirt op te halen dat hij mee wilde nemen later die dag naar de stad. Hij verliet het huisje waar hij in zijn hangmat had liggen woelen naast zijn broers, zusjes en halfbroers en -zusjes. Nog een laatste ochtend naar school, ’s middags zou hij voor het eerst gaan vliegen!
Piloot worden is de grote droom van Bigoen maar in een vliegtuig is hij nog nooit geweest. Onderweg als het kleine Blue Wing vliegtuig luchthaven Zanderije passeert hoort hij van toestellen waar wel 400 of meer mensen in kunnen, zoveel als er mensen in zijn dorp wonen! Zo anders dan de kleine vliegtuigen die de airstrip van Botopassi aandoen en waar maar twee, vier of zoals vandaag bijna 20 mensen in zitten.
’s Middags in Paramaribo is Bigoen er een beetje stil van, pakt zijn tekenschrift en tekent een prachtvliegtuig.
Na twee nachtjes logeren, waarin we alle noodzakelijke inkopen doen is Bigoen zondag na een inkoopdag en na zondags kerkbezoek (in zijn mooie nieuwe kleding) en een laatste zwemuurtje (dat zal er even niet meer van komen) naar het internaat naast de school in Commewijne gebracht. Hij werd steeds stiller de laatste uren maar moet nu echt gaan proberen klas 5-6 van de lagere school te voltooien. Hij zal -als alles goed gaat - ruim 16 zijn als hij die school afrondt. De weg naar het piloot worden is nog een lange.
vrijdag 2 november 2007
On hold gezet
Via via, zo gaat dat, ben ik gevraagd voor en begonnen aan een opdracht voor een ministerie, parttime wel te verstaan, er moest tijd blijven voor familie en andere zaken ook. ‘Maak een gedegen en concreet sectorplan dat uiteindelijk donor Nederland mede kan behagen’ is de opdracht.
Met een gedreven uit de lage landen overgekomen collega en een ervaren lokale consultant zijn we inmiddels stevig aan de slag, verzamelen informatie, interviewen mensen, produceren discussiepapers en bereiden workshops voor.
De opdracht is op het snijvlak van mijn oude financiële werk en mijn nieuwe, strategie en met gebruikmaking van mijn academische ervaring en tussendoor geleerde auditkennis. Helemaal in de roos dus en ik vind het ook erg leuk.
Tot vanmorgen dan, nu de allesbepalende minister zijn hoogste ambtenaar en ondergeschikten verboden heeft nog mee te werken het project door hem ‘on hold’ is gezet.
Alsof je bij een bushalte staat te wachten waar nooit eer een bus voorbij komt zeg maar. Spannend hoe het verder gaat...
Niet zwembad
Drie weken schilderen en een week laten vollopen met vers water uit de kraan was het plan. De opening is nu met drie weken verschoven. Reden? De onderwaterlampen zijn er nog niet en komen van ver. Kijk, dat is ook Suriname
Maar we klagen niet. No span, niet druk maken. Worden we Surinamers?
dinsdag 30 oktober 2007
Retour Botopasi
Vrijdag moeten ze met zijn vieren per vliegtuigje terugkeren naar Paramaribo, zaterdag gaan we alle kleding en internaat- en schoolbenodigdheden met Bigoen kopen (zijn gehele bezit is nu één tas met spulletjes), zondag gaan we Bigoen naar het internaat brengen.
Toen we eerder in Botopasi verbleven leerden we Bigoen kennen, een hele gewone speelse jongen van 14 die zijn oom, onze bootsman, hielp met varen. Hij speelde met veel plezier met de kinderen, trok ze door de moeilijke stukjes stroming in de rivier en vertelde over het leven in marrondorp Botopasi en zijn grote wens, de lagere school afmaken. We raakten onder de indruk van zijn verhaal. Want er zijn duizenden Bigoens, kinderen die willen ontsnappen aan hun bescheiden milieu maar de middelen niet hebben en geen steun van derden krijgen. We kunnen ze niet allemaal helpen maar Bigoen krijgt een kans.
Een gewone dag
Als om zeven uur de wekker gaat (op de mobiele telefoon) staan we in het daglicht op, dat is het al eerder maar pas om zeven uur ontwaken we. Buiten op het terras is het dan nog niet warm maar al wel aangenaam ontbijtweer. Twee groene bloesjes van Timon en Liedeke, schuiven dan aan, Tobias in de kleuterklas en Jenske hoeven nog geen schoolkleding aan. Voor ieder staat na het ontbijt een tas met een halve liter limo en een broodje klaar. Even na half acht verschijnt de overbuurvrouw al op het erf, die meerijdt naar school waar ze kleuterjuf is. Ze zit kort voor haar pensioen en lift dagelijks mee, soms brengt ze Surinaamse lekkernijen als dank.
Kinderen afzetten op school is altijd tricky, op de drukke tweebaansweg zonder trottoir wandelen tientallen kinderen in groene bloesjes, heel enkele fietsen zelfs maar nog veel meer ouders in auto’s zetten de kinderen af op school, doe langs de drukke tweebaansweg ligt. Op google-earth leek de afstand vanaf huis te lopen, hier zien we dat dit door het verkeersgevaar onmogelijk is.
Na het afzetten kopen we een krant bij de chinees, het is dan al warm en de auto met airco brengt verkoeling. Met Jenske rijden we richting stad. Aan de voet van vliegveld Zorg en Hoop zetten we Jenske af bij de peuterspeelzaal waar ze 5 ochtenden met veel plezier doorbrengt. Daarna rijden we stad in en zetten Ton af op de drukke maar deftige Heerenstraat, waar hij met twee collega’s zijn werk uitvoert op de hoogste verdieping van een hoog, wit historisch gebouw. Dichtbij zitten internetshops en broodjeswinkels dus het ontbreekt er aan weinig.
Doorgaans rijdt Lydia door naar het hoofdbureau van politie en zoekt een plekje om te werken bij de technische recherche. Om kwart voor twaalf haalt ze Jenske op, om twaalf uur Tobia en buurvrouw, om een uur de kinderen. Soms heeft ze afspraken en is Ton vroeg thuis en neemt Lydia later een taxi terug.. Na de lunch slaapt Jenske wat. Tobias speelt en Timon en Liedeke maken Surinaams of Nederlands huiswerk. Als Ton tussen drie en vier thuiskomt wordt de zwemtas ingepakt en gaan we lekker spartelen. Op maandag of woensdag moet Timon resp. Liedeke wel nog naar de stad om van vier tot half zeven theaterschool te bezoeken, op dinsdag en donderdag gaat Timon voetbaltrainen bij club Oase.
Op weg naar huis na het zwemmen halen we roti, bami of een rijstgerechtje bij een van de vele restaurant s of koken iets simpels als macaroni, als Rita, onze dienst 9zoals dat hier heet) niet al een heerlijk Surinaams gerecht heeft klaargemaakt op een van de twee dagen per week dat ze ons bijstaat.
Na zevenen gaan de kleinen slapen, tussen acht en negen de groten na het afronden van het huiswerk, het overhoren van aardijkskunde of andere vakken of soms het bekijken van een dvd. Lydia en Ton lezen nog een boek, schommelend in het hangmatje. Nog even genieten voor we weer afreizen
woensdag 24 oktober 2007
Stoelie eo
De vorig jaar uitgedeelde ca 50.000 klamboes zijn niet nu al niet meer optimaal in gebruik. Een deel van de bewoners heeft er geen gekregen, bijvoorbeeld omdat men destijds in Guyana werkte – heel gebruikelijk- of een tijdje bij kinderen of voor het ziekenhuis of een hossel in Paramaribo of elders verbleef. Anderen die er wel een kregen zijn nu in de stad maar delen de klamboe niet. Er zijn inmiddels heel wat klamboes gescheurd, misschien wel omdat ermee is gevist of gewoon door een ongelukje. Veel anderen zijn zo vaak gewassen (bijna geheel onnodig L) dat de gifstof is uitgewerkt, reden waarom wij ter plekke steeds aanboden opnieuw te impregneren met meegebrachte dresi. Velen deden dit gelukkig. Weer veel anderen gebruiken de klamboe niet omdat dit ’s nachts ‘te warm’ is. En dat is eigenlijk wel zo in een hutje zo groot als onze fietsenschuur waar doorgaans zonder ventilatie 2-6 mensen slapen. En tot slot, veel nieuwgeboren kinderen liggen onder de hangmat tot ze niet meer gezoogd worden en daarna is er geen voor hen net beschikbaar. Maar het vaakst blijken mensen geen klamboe te gebruiken ‘omdat er geen malaria meer is, toch ‘?
Actieve distributie en vervanging van klamboes en herimpregneren en voorlichten en muskieten vangen en zonodig hele dorpen bloed prikken en van medicijnen voorzien en met insectide spuiten –de huidige goed werkende strategie- blijft dus nog lang nodig. Maar wie betaalt die ca 1-2 miljoen euro per jaar de komende jaren nu het zo goed gaat?? Toch nog goed nieuws. Dankzij de malariadragende muskiet had ik weer ene hele mooie tijd met prachtige ontmoetingen in de dorpen, vaartochten en zwempartijen tussendoor. Dus ieder nadeel …
Binnenlanders
Of Mich, bootsman op onze korjaal. Heb je kinderen?. Ja, zegt ie, elf en begint te grijnzen. In Paramaribo, daarom ben ik hier sinds twee jaar. Te veel aan me hoofd. Tja, dan is Stoelie eo wel even lekker bijkomen. Maar zijn vrouwen in de stad kunnen helaas niet vluchten en worden financieel niet door hem gesteund. En over een jaar of wat zal er Stoelie ook wel weer te veel papa worden geroepen en rijst gekocht moeten worden. waarheen dan?
Of Roy. Beetje holle ogen maar wel aardige jongen tijdens de boottrips. Als ik ’s avonds bij de bierkeet op Stoelie een Parbo koop en hem een glaasje aanbiedt aanvaardt hij dat dankbaar. Hij neemt direct een slok, maar begint dan te trillen en stuitert vervolgens achterover van de boomstam waarop we zaten, waarna hij trillend blijft liggen. Iedereen snelt toe. Epilepsie weet de toegesnelde zuster van de medische post, kan niet tegen alchohol. Tja.
En Vanilla. Slimme meid, drie turven hoog. Slim want is met 24 pas voor de eerste keer zwanger geraakt in Paramaribo waar ze inmiddels de 3e van de mulo volgt, tien jaar ouder dan veel klasgenoten. Om te bevallen is ze terug op Stoelie, na de geboorte zorgt moeder voor de baby en gaat ze terug naar de stad om school af te maken.
Zuster Eu, tot slot. Zelf ruim vijftig, zeven kinderen, twee op de universiteit, vier op andere scholen, een zit in de goudzoekersvelden (doorgaans geen goed teken). Betaalt ook de dagzorg voor haar moeder in hun dorp van herkomst, Botopasi, waar een dorpsvrouw de 84 jaar oude moeder verpleegt, wast en voedt. Kan niet goed rondkomen zegt ze, daarom gaat ze 6 dagen met het project mee om zo in haar vakantiedagen wat bij te hosselen, bijverdienen om de zware financiële last te dragen. Of ik ook pindanoten van haar wil kopen misschien, die verbouwt ze in haar tuin bij de verpleegsterswoning.
Oops
Kip (het meest ...)
Sgool
Timon scoort ook als vanouds hoog. Hij maakt minder makkelijk nieuwe vrienden maar gaat graag naar school, die voor hem ietsje makkelijker lijkt. Zijn energie kan hij goed kwijt op voetbaltraining bij Oase, twee keer bijna twee uur en theaterschool (net als Liedeke), bijna drie uur lang
Tobias floreert eigenlijk het minst op school waar het voor hem erg klassikaal en nauwelijks simulerend is. Helaas, hadden we de Goudse juf Marieke maar hier, wat een zegen voor Suriname zou het zijn. Thuis heeft hij met werkboeken wel leren lezen en van Lydia ’s middags leren zwemmen. Dus ook hij vermaakt zich prima, een dvd-tje af en toe van oma is het toetje op de dag.
Jenske gaat 5 ‘s ochtends blij naar de crèche, de kangooroo-communityschool. Ze zal het straks weer missen als een ochtend en een middag per week naar de Goudse crèche mag. Best weinig zal ze denken.
maandag 15 oktober 2007
Vrijdagavond
De kinderen zijn lekker uitgeraasd in het speeldoolhof van de Pizzahut en hebben en passant een paar stukken Super Supreme doorgeslikt, maar dat leek bijzaak. Onderweg halen we in de mall het bestelde hoofdrekenboek op, onmisbaar volgens Liedekes juf om goed te leren rekenen. Tobias leggen we bij het gesprekje in bed uit dat hij morgen mag –nee : moet- uitslapen dat wil zeggen in bed blijven tot wij hem ophalen. Hij kijkt er bedremmeld bij. Jenskse ligt nog te zingen nog in bed. Vader Jacob. Vader Jacob.
Buiten op het terras spijkert Liedeke Timon bij. Ze vindt dat hij breuken en procenten moet leren en legt hem dit uit met het voobeeld van taarten en stukjes ervan. Timon lijkt een vlotte en dankbare leerling. Marco Borsato klinkt lekker Hollands uit de nieuwe boxjes, de thee is klaar.
Vrijdagavond in Paramaribo, morgen zijn we 18 jaar getrouwd en gaan we er op uit, nu nog een verrassing voor Lydia, zie www.deplantagecommewijne.com. De kinderen per twee naar logeeradressen, de jongens naar een geweldig stel van de ambassade die een superveilig huis met hek en voltijdse bewaker en hond bewonen (en onze stripboeken- en literatuurdealer zijn geworden), de meisjes naar autoverkoopster Ghita met bij het huis hengelmogelijkheid en huisaap. Iedereen blij.
PS Inmiddels zijn we terug; de Plantage bracht wat de website beloofde, zon, zwembad, hutje en heel lekker eten en verder helemaal niets, precies wat we even nodig hadden. Timon mist nu al de hond waarmee hij tot onze verrassing wild ravotte (Tobias mist um minder), Liedeke heeft van oudere-meisjeskleding gekregen en Jenske is snoezig ingevlochten. Inderdaad: Iedereen blij.